محمد حميد الله ( مترجم : سيد محمد حسينى )
509
مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي )
( 1 ) 338 پيمان با مردم طبرستان و گيلان طبرى ص 2659 - 2660 . به نام خداوند بخشايندهء بخشايشگر اين نوشتهاى است از سوى سويد بن مقرّن ، براى كسى از دشمنان به نام فرّخان ، اسپهبد خراسان كه بر مردم طبرستان و گيل گيلان فرمان مىراند . بر اين پايه كه اگر تو راهزنان و مردم پيرامون سرزمين خود را از تجاوز بازدارى و كسى را كه سر از فرمان ما مىپيچد پناه ندهى ، در پناه خداى - عزّ و جلّ - به سر خواهى برد . تو با پرداخت پانصد هزار درهم به پول سرزمين خود ، از تعرّض فرمانرواى آن ( ناحيه ) به دور خواهى ماند . اگر چنين كنى ، هيچيك از ما حقّ تاختن بر تو و گام نهادن به سرزمين تو را نخواهد داشت و نيز هيچ كس بىاجازهء تو ، نزد تو نخواهد آمد . راه ما همراه با اجازه ، براى شما ايمن و راه شما نيز براى ما ايمن خواهد بود . نبايد كسى را كه سر به فرمان ما نمىنهد ، پناه دهيد . نيز نبايد به سود هيچ دشمنى ، به ما خيانت كنيد . اگر چنين كنيد ، ميان ما و شما پيمانى نخواهد بود . سواد بن قطبهء تميمى ، هند بن عمرو مرادىّ ، سماك بن مخرمهء اسدى ؛ سماك بن عبيد عبسى و عتيبة نهّاس بكرى ، گواه گشتند ، و به سال هيجدهم نوشته شد . ( 2 ) 339 پيمان با مردم آذربايجان طبرى ص 2662 . به نام خداوند بخشايندهء بخشايشگر اين ، زنهار نامهاى است كه عتبة بن فرقد كارگزار عمر بن خطّاب امير مؤمنان ، نسبت به جانها ، داراييها و آيينهاى مردم آذربايجان و مردم جلگههاى آنجا ، كوهستانها و درّههاى آن و به پيروان همهء اديان آن سرزمين ، داده است كه : ايشان به اندازهء توان خويش ، سرگزيت مقرّر را بپردازند . اين